Een gezin viert pakjesavond in de woonkamer met cadeautjes

Wanneer is pakjesavond? De beste dag om Sinterklaas te vieren

Half oktober en daar is hij weer in de groepsapp van de familie: wanneer doen we pakjesavond dit jaar? De ene zwager wil sowieso 5 december, de ander stelt voor om naar het weekend uit te wijken, en oma kan eigenlijk niet eerder dan zondag. En je wilt het ook nog leuk houden voor de kinderen, niet te laat voor de kleuters en niet te kort voor de oudere kids die net hun gedicht aan het inpakken zijn.

Pakjesavond is in Nederland traditioneel op 5 december, maar dat is geen wet. In 2026 valt 5 december op een zaterdag, wat het redelijk eenvoudig maakt. Zelfs in een jaar waarin de datum goed uitkomt kiezen veel gezinnen voor een net iets andere avond, omdat dat beter past bij school, werk of de leeftijd van de kinderen.

Pakjesavond is al heel lang op 5 december

Sinterklaas-feest is de avond voor 6 december, de naamdag van Sint-Nicolaas. In de Middeleeuwen kregen kinderen op die ochtend hun cadeautjes. In de loop van de 19e eeuw verschoof het feest in Nederland naar de avond ervoor en werd het een familiegebeurtenis. De naam "pakjesavond" zegt het zelf: de pakjes komen 's avonds, niet 's ochtends zoals bij kerst.

Sindsdien is 5 december de datum die ouders, scholen en winkels in hun hoofd hebben staan. Sinterklaas zelf vertrekt na pakjesavond met de boot terug naar Spanje, en op 6 december begint de school weer alsof er niks gebeurd is. Behalve dan dat een paar kinderen in de kring iets te enthousiast vertellen over wat ze hebben gekregen.

Pakjesavond 2026: zaterdag 5 december

In 2026 valt 5 december op een zaterdag. Voor veel gezinnen is dat ideaal. Niemand hoeft de volgende dag vroeg op voor school of werk, je kunt de avond rustig laten lopen, en zelfs jongere kinderen mogen wat langer opblijven. De zondag erna is uitslapen, croissants, met een paar nieuwe pakjes op de bank rondhangen.

De meeste families kiezen er in zo'n jaar voor om de officiële avond aan te houden. Ook in 2026 zijn er gezinnen die uitwijken naar een andere dag, bijvoorbeeld als de kinderen het weekend bij de andere ouder zijn, of als opa en oma alleen op vrijdagavond kunnen.

Pakjesavond op een andere dag vieren: mag dat?

Ja, en het gebeurt vaker dan je denkt. Sinterklaas is in de praktijk flexibel. Wat telt is dat het gevoel klopt: de pakjes komen via Sint, er is spanning, er is een gedicht, er is chocoladeletter. Op welke avond dat precies valt, weet alleen jullie gezin.

Veel gezinnen kiezen een andere dag omdat:

5 december midden in een drukke werkweek valt
de kinderen om en om bij gescheiden ouders zijn
opa en oma op een specifieke avond beter kunnen
oudere kinderen sport of repetitie hebben op de echte avond
het hele weekend als "Sinterklaas-weekend" wordt gepland, met meerdere bezoeken

De kinderen hoeven daar weinig van te merken. Hou in verhalen aan dat Sinterklaas op zijn rondes is en dat hij vandaag bij jullie langskomt. Dat werkt prima, ook voor jonge kinderen die elders horen dat de buurkinderen "morgen pas" pakjesavond hebben. In de weken ervoor houden Sinterklaas-kleurplaten de spanning op een prettige manier op gang, zonder dat het te veel wordt.

Een gezin pakt samen cadeautjes in voor pakjesavond aan de keukentafel

Hoe laat begin je met pakjesavond?

De ideale starttijd hangt af van de leeftijd van de kinderen, maar voor de meeste gezinnen werkt dit ritme:

17:30 – 18:00: vroeg en simpel eten. Pannenkoeken, soep met brood of iets anders waar weinig drama bij komt kijken. De kinderen hebben sowieso geen aandacht voor avondeten als de pakjes onder de tafel liggen.
18:30 – 19:00: bonken op de deur, jutezak in de gang, eerste pakjes uitdelen. Dit is het moment waar het kleine kind sinds half november naar uitkijkt.
19:00 – 20:30: pakjes en gedichten. Eén voor één lezen, niet alles tegelijk uitpakken. Pak iets te drinken, hou het rustig.
20:30 – 21:30: bij oudere kinderen surprises met de langere gedichten, eventueel taart of chocoladeletter erbij.

Wat veel ouders onderschatten: pakjesavond mag korter zijn dan je denkt. Twee uur uitpakken met intervalpauzes voelt voor kinderen al erg lang. Liever te kort dan dat de jongste in tranen op de bank ligt omdat hij moe is.

Pakjesavond met kleuters: kort en magisch

Voor kinderen tot een jaar of zes geldt: hoe korter, hoe beter. Een kleuter heeft maar zoveel spanning in het systeem, en als die op is, is die op. Houd de avond compact, met bonken op de deur, twee of drie pakjes, een chocoladeletter, klaar. Liever 19:00 tot 20:00 dan tot 22:00.

Een paar dingen die helpen:

Geen lange gedichten voorlezen, een korte rijm van Sint is genoeg
Niet te veel cadeaus tegelijk, twee of drie is meer dan zat
De spanning niet te ver opvoeren overdag (kinderen die om 16:00 al "in pieten-modus" zijn, halen de avond niet)
Vooraf afspreken: na het uitpakken nog even rustig spelen met één cadeau, dan tanden poetsen, slapen

Geen zorgen als ze halverwege omvallen. De ervaring is voor kleuters intens en herinneringen blijven hangen, ook als de avond eerder eindigt dan gepland. Werkboekjes met Sinterklaas-thema werken in de aanloop trouwens goed om de spanning gedoseerd op te bouwen, zonder de avond zelf te vol te maken.

Pakjesavond met oudere kinderen: ruimte voor surprise

Vanaf groep 5 of 6 verschuift de avond. De spanning rond Sint zelf wordt minder, maar surprises met gedichten worden de hoofdact. Oudere kinderen genieten van het maken (knutsel-traditie!) en van het voorlezen, vooral als de gedichten plagerig zijn over wat zij dit jaar hebben uitgespookt.

Tips voor een soepele avond met grotere kinderen:

Trek lootjes ruim van tevoren, minimaal twee tot drie weken voor pakjesavond
Spreek vooraf een budget af en houd je daaraan, anders worden de surprises te ongelijk
Eén voor één lezen, niemand spoiled. Iemand wijst aan wie de volgende is
Plan een eindmoment: na de laatste surprise nog 10 minuten napraten, dan stopt het

Hou er rekening mee dat oudere kinderen het feest serieus nemen. Een surprise die overduidelijk in vijf minuten is gemaakt valt op, en dat is voor de ontvanger geen leuk gevoel. Tijd in de surprise stoppen telt zwaarder dan duur cadeau.

Een kind leest een Sinterklaas-gedicht voor naast een zelfgemaakte surprise

Wat als 5 december midden in de week valt?

In jaren waarin 5 december op een dinsdag of woensdag valt, kiezen veel gezinnen voor het weekend ervoor of erna. Dat is geen schande. Op een schoolavond pakjesavond doen tot 22:00 betekent dat de kinderen woensdag in de klas niet uit hun woorden komen, en hun juf of meester is daar zelden blij mee.

Twee werkbare opties:

Vier het weekend ervoor. Sinterklaas komt "vroeg langs" omdat hij nog op tournee is. De kinderen zijn fris, je hebt zondag om bij te komen, en de echte 5 december is een rustige avond met een chocoladeletter en vroeg naar bed.
Hou pakjesavond op de echte dag, maar kort. Eet vroeg, begin om 18:30, niet langer dan een uur of anderhalf. Geen lange gedichten, geen surprises, alleen pakjes. De surprise-versie schuif je dan naar het weekend.

Vraag op school of de juf of meester iets weet. Sommige scholen plannen hun Sinterklaas-viering bewust een dag eerder, zodat kinderen op 5 december thuis kunnen vieren zonder dubbel programma. Op de Sinterklaas-themapagina staat per leeftijd nog meer in de aanloop, van kleurplaten tot werkbladen.

Ook handig om te weten

Een paar laatste praktische dingen die je avond soepeler maken:

Schoencadeautjes stoppen na pakjesavond. Sinterklaas is dan terug naar Spanje. De ochtend van 6 december is een normale schoolochtend.
De Sint zelf blijft consistent. Wanneer je ook viert: in jullie verhaal kwam Sinterklaas op die avond bij jullie langs. Dat voorkomt verwarring met buurkinderen of klasgenoten.
Een Sinterklaas-gedicht hoort er meestal bij. Ook bij jongere kinderen kan een korte rijm van Sint het feest af maken. Iets om vooraf in elkaar te draaien tussen het eten en het bonken op de deur door.
Eet de helft van de pepernoten op zondag. Anders staan ze tot kerst op het aanrecht.