Eind september brengt elke wandeling een zak met buit mee terug. Kastanjes, eikels, mooie bladeren, dennenappels, de keukentafel ligt vol. Wat doe je ermee? Veel meer dan je denkt.
Bladeren en stempels
Bladeren persen in een dik boek duurt drie dagen, maar dan heb je platte materialen voor kaarten, mobiles en collages. Bonus: kinderen vinden het magisch om elke ochtend even te kijken hoe ver de droging is.
Bladprint maken: leg een blad met de aderkant onder een vel papier, wrijf met de zijkant van een waskrijtje over het papier. Het patroon van de aderen verschijnt als bij toverij. Werkt al vanaf groep 1.
Een herfstboom op een groot vel: schilder een stam in bruine verf, en stempel de bladeren met halve aardappel gedoopt in rood, geel en oranje. Vingerafdrukken werken net zo goed. Hangt straks aan de koelkast tot Sint.
Kastanjes en eikels
Kastanjemannetjes zijn de klassiekers. Een kastanje, een paar lucifers of tandenstokers, en het figuurtje staat. Met kleinere kinderen werkt het beter als jij de gaatjes voorboort met een spies. Vanaf groep 4 prikken ze zelf.
Kastanje-rups: rijg vijf of zes kastanjes aan een touwtje, plak twee oogjes op de eerste, klaar. Met grotere kinderen kun je een hele kastanje-familie maken: vader-rups, moeder-rups, kleine kinderen.
Eikel-mannetjes met witte stiftjes en kleine hoedjes blijven verzamelobjecten. Zet ze op de vensterbank, geef ze namen. Ze houden het eenvoudig drie maanden vol als versiering.
Pompoenen en oranje thema's
Echte pompoenen schoonmaken en uitsnijden is een eind-oktober-klassieker. Met groep 5+ lukt het zelf met een kindermes. Voor jongere kinderen: jij snijdt, zij schepen het zaad er met een ijscoschep uit. Het hele huis ruikt erna.
Papieren pompoenen voor wie geen echte heeft: oranje stroken papier in een cirkel, een groen steeltje, een bruin krullertje. Hangt aan een touwtje voor het raam.
Pompoen-pasta: holle pompoen, opvulling van bordkarton, zwarte vellen voor ogen, een pompje aan de bovenkant voor het steeltje. Vanaf groep 4 met enige hulp.
Egels, vossen en bos-dieren
Egels van een dennenappel met klei voor de neus en pootjes lukken bij elk kind boven de drie jaar. Twee zwarte stipjes als ogen, een rond stipje als neus. Klaar in zeven minuten.
Een hele bos-familie van papier: vossen uit oranje vouwblok, uilen uit bruin met grote ronde ogen, eekhoorntjes met een dikke staart. Vanaf groep 3 zelf, met sjabloon.
Voor inspiratie en sjablonen: herfst-kleurplaten die je kind kan inkleuren en daarna uitknippen om als basis te gebruiken voor 3D-knutsels.
Voor de schemerlamp
Lampionnetjes met geperste blaadjes: een glazen jampotje, blaadjes met dunne lijm op de buitenkant geplakt, een waxinelichtje erin (of LED voor jongere kinderen). Door het licht zie je de aderen van het blad.
Kaars versieren met restjes wasstift: warm de stift, druk om en om in een nieuwe kaars. Gemarmerd patroon dat altijd anders uitkomt. Vanaf groep 5 kunnen ze het zelfstandig.
Voor langere herfst-avond-projecten: knutselen vanaf groep 4, diorama's en kartonnen bouwwerken voldoen prima voor een hele avond.
Wat je verzamelt op de wandeling
Maak een ritueel van het wandelen-met-mandje. Een paar lege jamglazen of een mandje voor elke wandelaar. Op het pad noem je: "verzamel zoveel kastanjes als je kunt vinden." Of: "zoek vijf verschillende blaadjes." Levert vanzelf een uur buiten op.
Eenmaal thuis: drogen op een krant, sorteren op kleur of soort, opbergen in oude shoeboxes. Naast je knutselplek liggen die schoendozen klaar voor de eerstvolgende regenmiddag.
Wat je in huis wilt hebben
Voor herfst-knutsels heb je behalve de buit van buiten heel weinig nodig. Een lijmstift, vloeibare lijm, een paar kleurpotloden, oranje en bruin gekleurd papier, eventueel acrylverf in herfstkleuren. De rest komt van de natuur. Voor het hele jaar overzicht: knutselen door het jaar heen.
