De bovenbouw heeft eigen smaak. Een kind in groep 7 of 8 is geen klein kind meer maar nog geen tiener. Wat hen raakt zijn boeken die echt iets behandelen, verlies, identiteit, vriendschapsverwarringen, soms iets uit de geschiedenis dat plots groot lijkt. Het boek mag bijna te oud voelen, dat is precies wat ze zoeken.
Carry Slee en de jeugdroman
Carry Slee is voor veel Nederlandse kinderen in groep 7 en 8 een vaste eerste-jeugdboeken-auteur. Spijt, Pijnstillers, Razend, Time Out, boeken over pesten, scheiding, vriendschap die kapot gaat, eerste verliefdheid. Niet vrolijk altijd, maar herkenbaar voor kinderen op die leeftijd.
Wat ouders soms verbaast: kinderen vinden de heftige boeken vaak het mooist. Het is niet probleem-zoekend gedrag, het is leren omgaan met grote emoties via fictie. Daar zijn deze boeken uitstekend voor gemaakt.
Anne Frank en oorlog
Het Achterhuis van Anne Frank lezen veel kinderen in groep 7 of 8, vaak ook als school-thema rond 4 mei. Voor sommigen op die leeftijd al overweldigend, voor anderen het juiste moment. Lees-niveau is hoog (volwassen Nederlands), de inhoud is intens.
Andere oorlogs-boeken voor deze leeftijd: De Aanslag van Harry Mulisch (jeugdbewerking), Oorlogswinter van Jan Terlouw, of jeugdromans rond WO2-onderduikers. Niet voor elke leerling op groep 7-niveau, wel voor wie het aankan.
Fantasie voor doorbijters
De Harry Potter-serie wordt voor lezers in groep 7 en 8 vaak het ultieme reading-project. Zeven dikke delen, samen meer dan 4000 pagina's. Een kind dat in groep 6 begon kan in groep 8 net rond zijn met de hele serie.
Andere fantasie: De Hobbit van Tolkien (toegankelijker dan In de Ban van de Ring), Percy Jackson-series van Rick Riordan, en de Eragon-boeken voor wie van draken houdt. Series die honderden uren leesplezier opleveren.
Identiteit en "wie ben ik"
In groep 7-8 worstelen kinderen met vragen over wie ze zijn. Boeken die daarop aansluiten werken sterk. Spinder van Simon van der Geest (een kind met autisme), Brief aan een Vader van Edward van de Vendel, of Pjotr van Joke van Leeuwen.
Op deze leeftijd vinden kinderen ook hun eerste lievelingsauteurs. Wie eenmaal Ted van Lieshout begint te lezen, leest er vaak vijf van uit. Hetzelfde met Joke van Leeuwen of Edward van de Vendel.
Niet-Nederlandse jeugdboeken
Vertaalde jeugdboeken worden vanaf groep 7 belangrijker. Wonder van R.J. Palacio (over een jongetje met een gezichtsafwijking) is een vaste favoriet. The Boy in the Striped Pyjamas (Nederlandse vertaling). Series als Percy Jackson of de Drie Vrienden van J.K. Rowling.
Voor kinderen die graag Engels lezen: vanaf groep 8 lukken makkelijkere Engelstalige series soms al. Diary of a Wimpy Kid in originele taal, Roald Dahl in originele Engelse versie. Goede oefening voor de middelbare.
Voorbereiding op de middelbare
Op de middelbare moeten kinderen vaak een leeslijst bijhouden. Beginnen met dat lees-ritme in groep 8 helpt enorm. Een boek per maand uitlezen, een korte zinnen erover schrijven ("Wat vond je leukst?"), het wordt vanzelf de gewoonte.
Brugklas-boeken die vaak op leeslijsten staan: Kruistocht in Spijkerbroek (Beckman), Briefgeheim (Van Leeuwen), De Aanslag (Mulisch jeugdbewerking). Niet allemaal in groep 8 verplicht, wel handig om te kennen.
Wat thuis nog helpt
Vanaf groep 7 hoef je je kind niet meer veel te sturen. Wat wel nuttig blijft: een goede leesplek, voldoende boeken in voorraad, en zelf zichtbaar lezen. Een ouder die zelf elke avond een halfuur leest geeft het beste model.
Boekenbon van een tante voor de verjaardag is op deze leeftijd waardevoller dan veel andere cadeaus, eigen boeken kiezen in een echte boekhandel is een stap richting volwassen worden.
Voor het brede kader: kinderboeken per groep. En voor het hele gezin: voorleesboeken die ook werken naast boeken die je kind alleen leest.
