Op een gegeven moment komt het ter sprake aan de keukentafel. "Doen we pakjesavond op vrijdag of zaterdag?" 5 december valt midden in een drukke week, of net niet, of precies op een ongelukkige dag. En dan moet er gekozen worden, want oma kan alleen op vrijdag, de buurkinderen vieren het op zaterdag, en jij hebt zelf eigenlijk geen idee wat het beste is.
Goed nieuws: er is geen verkeerd antwoord. Wat de meeste gezinnen kiezen hangt af van werk, school, leeftijd van de kinderen en de agenda van de familie. Een paar manieren om die afweging te maken.
De meeste gezinnen vieren op de echte 5 december
Als 5 december op een doordeweekse dag valt waarop de kinderen 's avonds nog vrij zijn, of als het in het weekend valt, dan kiezen de meeste families gewoon voor de officiële datum. Het voelt voor kinderen kloppender. De avond zelf heeft een naam ("pakjesavond") en die naam hoort bij die ene avond.
Voor de kinderen werkt dat goed. Ze horen op school, in de winkel en in de groepsapp van de buren over 5 december. Als jij het ook op 5 december doet, hoef je niets uit te leggen.
De keerzijde: als 5 december op een doordeweekse avond valt en je hebt jonge kinderen, dan loop je het risico dat het te laat wordt. Een kleuter die om 21:30 nog opgewonden in de woonkamer hangt, is de volgende ochtend in de klas niet in topvorm. Daar moet je vooraf een plan voor hebben (vroeger beginnen, korter houden, of kiezen om uit te wijken).
Een dag eerder: praktisch en steeds gewoner
Veel gezinnen vieren tegenwoordig een dag eerder, vooral als 5 december midden in de week valt. De redenen zijn simpel:
- Op een vrijdag- of zaterdagavond kun je later doorgaan
- Geen stress over school de volgende dag
- Familie en opa en oma kunnen makkelijker aanschuiven
- Je hebt zaterdag of zondag om uit te slapen en bij te komen
Voor kinderen werkt dit prima zolang je het verhaal vasthoudt. Sinterklaas is "extra vroeg langsgekomen" omdat hij zo druk is met al die andere kinderen. Dat geloven ze, ook in groep 4 nog.
Wat soms misgaat: kinderen vergelijken op school. "Wij hadden gisteren al pakjesavond." "Echt? Wij doen het pas morgen." Dat is geen probleem zolang je vooraf aan je eigen kind hebt gezegd dat Sinterklaas iedereen op een andere avond bezoekt. Klaar.
Twee dagen vieren: het sluipend gewoonte-feest
Een derde optie die je steeds vaker hoort: het hele weekend rond 5 december wordt "Sinterklaas-weekend". Vrijdagavond bij oma en opa, zaterdag bij jullie thuis, zondag uitslapen. Soms met de kant van mama op de ene avond en de kant van papa op de andere.
Dat klinkt veel, en dat is het ook. Je kunt het werkbaar houden door:
- Per avond een duidelijk thema te kiezen (bij oma = chocoladeletter en gedicht, thuis = pakjes en surprise)
- De pakjes te verdelen, dus niet alles op één avond uitpakken
- Bewust één avond als hoofdavond aan te wijzen, zodat kinderen weten waar de spanning naartoe gaat
Voor jonge kinderen kan twee avonden te veel worden. De spanning is bij hen maar zoveel keer per jaar oprekbaar. Bij oudere kinderen werkt het wel, omdat zij toch al meer als één lange feestperiode zien.
Als de school al een viering heeft gehad
Veel scholen plannen op de woensdag, donderdag of vrijdag voor 5 december een eigen Sinterklaas-viering. Surprises, pepernoten, een bezoek van Sint zelf. Voor de kinderen is dat een serieus moment dat ergens tussen "echt feest" en "school-uitje" in zit.
Als de school dit op vrijdag heeft gedaan en jullie 5 december valt op zaterdag, dan komen er twee vieringen kort op elkaar. Voor sommige kinderen is dat heerlijk; voor anderen wordt het te veel. Wat helpt:
- Vrijdagavond bewust kort en rustig houden (geen extra family-evenement na school)
- Een dag tussen de schoolviering en de avond thuis laten als het kan
- Niet alle pakjes thuis op één avond, eventueel een paar verschuiven naar zondag
Een klein beetje plannen vooraf scheelt je veel chaos. In het achtergrondartikel over wanneer pakjesavond is staat per situatie nog meer over timing en leeftijd.
Tips om de keuze te maken
Als je echt twijfelt, helpen deze drie vragen vaak:
- Hoe oud zijn de kinderen? Bij kleuters wint korter en vroeger. Bij oudere kinderen kan een latere avond geen kwaad.
- Wat doet de school dit jaar? Als school al op 4 december viert, kun je 5 december bewust rustig houden of zelfs een dag opschuiven.
- Wie wil er bij zijn? Als opa, oma of een ander gezinslid alleen op een specifieke avond kan, weegt dat zwaar mee. Die mensen horen bij het feest.
Bij gemengde leeftijden in het gezin (een kleuter plus een tiener) kies je vaak een compromis: vroeg beginnen voor de kleinste, en later in de avond surprises voor de oudere kinderen. Voor pakjesavond met kleuters is een eigen aanpak handig, omdat zij anders snel afhaken.
Wat scholen vaak adviseren
Bij wat oudere kinderen geven leerkrachten regelmatig hetzelfde signaal: pakjesavond op een schoolavond is prima, mits het op tijd is afgelopen. Veel scholen zien dat kinderen op 6 december moe en oversocialised binnenkomen, en dat de hele ochtend daardoor verloren gaat. Een ouder die hier rekening mee houdt, krijgt geen dankbericht maar wel een blije juf.
Een paar van die ongeschreven regels:
- Op een schoolavond uiterlijk 21:00 ronden, ook als de oudere kinderen nog niet klaar zijn
- De volgende ochtend gewoon op tijd ontbijten en naar school
- Niet meer pepernoten in de boterhammendoos dan boterham (komt vaker voor dan je denkt)
Op de Sinterklaas-themapagina staan ook kleurplaten en werkbladen die op de dag zelf of de ochtend daarna goed werken om kinderen rustig bezig te houden.
